malarstwo i Ty - sztuka z bliska

®

Słownik terminów plastycznych

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S Ś T U W Z

realizm - mamy dwa znaczenia tego pojęcia: 1. może oznaczać tendencję w sztuce różnych okresów, polegającą na próbach odtwarzania rzeczywistości w sposób możliwie najwierniejszy. 2. określa kierunek w literaturze i sztuce, który pojawił się w połowie XIX wieku, a swoje apogeum osiągnął w latach 90-tych tegoż wieku. Programowo przeciwstawiał się akademizmowi i romantyzmowi. Dążył do obiektywizacji przedstawianej codziennej rzeczywistości. Ulubione tematy, to sceny rodzajowe z życia chłopów i uboższych warstw społeczeństwa. Najsłynniejsi realiści, to G. Courbet, J.-F. Millet, a w Polsce J. Chełmoński i Gierymscy.

renesans - w ogólnym pojęciu, termin ten oznacza odrodzenie się czegoś, odnowienie i rozkwit. W odniesieniu do sztuki renesans, to okres w historii kultury europejskiej zapoczątkowany we Włoszech w XIV wieku i trwający umownie do końca XVI wieku. Charakteryzował się fascynacją dorobkiem starożytnych, zamiłowaniem do studium natury, zgłębianiem zasad anatomii i perspektywy. Za najważniejsze artyści uznawali mistrzostwo w odwzorowywaniu trójwymiarowości na płaszczyźnie i harmonię kompozycji. Stosowali światło rozproszone, kolory lokalne, barwy czyste i nasycone. Dzieła Rafaela, Leonarda da Vinci, Michała Anioła czy Tycjana, to przykłady sztuki okresu renesansu w najlepszym gatunku.

replika - powtórzenie dzieła wykonane przez twórcę oryginału. Może różnić się wymiarami, drobnymi szczegółami i techniką.

rokoko - nurt stylistyczny występujący w końcowej fazie baroku, ale dający się od niego wydzielić, charakteryzujący się lekkością, finezją, koronkowością i sentymentalizmem.

romantyzm - nurt w sztuce europejskiej występujący w latach 1820-60, jako opozycja do oświecenia i klasycyzmu. Faworyzował uczuciowość, religijność, indywidualizm, patriotyzm, uwielbienie natury.

romańska sztuka - styl w sztuce rozwijający się w XI-XIII wieku na obszarze wpływów duchowości chrześcijańskiej - w Europie, na Bliskim Wschodzie po Syrię i Palestynę, a poprzez Ruś Halicką do Księstwa Włodzimiersko-Suzdalskiego. Sztuka romańska czerpała z osiągnięć architektury starożytnej w sposób wybitnie twórczy, tzn. przetwarzała jej elementy w nową jakość stylistyczno-treściową. Wytworzyła pierwszy w dziejach sztuki jednolity styl. Wczesny romanizm przypada na XI wiek, a pełny rozkwit na wiek XII. We Francji od 1144 roku równolegle rozwijała się sztuka gotycka. Pierwsza połowa XIII wieku, to okres schyłkowy stylu romańskiego. Trzeba też pamiętać, że na niektórych obszarach stylistyka romańska utrzymała się nawet w XIV i XV wieku. Rodzaje budowli romańskich: 1. kościoły zakonne z zabudowaniami przyklasztornymi, 2. kościoły pielgrzymkowe związane z kultem relikwii, 3. katedry, kolegiaty, kościoły parafialne. Charakteryka stylu - masywność, kubiczność, zwartość, modułowość, kamień jako budulec, symbolika form, plany krzyża łacińskiego, rzadziej koła i wieloboku.

romańskie malarstwo - ściśle związane z architekturą stanowiło dekorację sklepień i ścian budowli. Cechy - płaskość, linearyzm, ograniczona paleta barw (ugry, ziemie zielone, błękit). W malarstwie romańskim rozwinęło się też witrażownictwo, malarstwo miniaturowe i tablicowe.

rysunek - składowa malarstwa, w której dominującym sposobem przekazywania artystycznych treści jest linia i światłocień. Podstwowymi narzędziami i materiałami są ołówek, kreda, węgiel, piórko, tusze. Niektórzy uważają rysunek za odrębną od malarstwa formę sztuk plastycznych, jednak nie sposób wykreślić granicy pomiędzy tymi dwowa aktywnościami artystycznymi. Możemy przecież wykonać rysunek wielobrawny, a obraz namalować monochromatycznie.

© - malarstwo i Ty - Renata Kucharska, 2010-2012.